تفاوت شدت رکود ساختمانی بین تهران و سایر شهرها سبب شد «بازار ساختوساز پایتخت» کوچک شود.
آنچه در بررسیهای به دست آمده از آمارهای ساختمانسازی در تمام کشور به دست آمده است بیانگر این موضوع است که: سهم پایتخت کشور از بازار ساختوساز در کل کشور به زیر ۱۰درصد سقوط کرده است. این سهم ابتدای دهه ۹۰ نزدیک به ۳۴درصد بود، اما به تدریج کاهش یافت.
آنچه حائز اهمیت، در فاصله تعداد ساختوساز تهران با سایر شهرهای کشور شده است تورم بالاتر زمین در پایتخت میباشد. این فاکنور مهم، یعنی قیمت بالاتر زمین در تهران نسبت به دیگر جاهای کشور، بر عایدی ساختوساز در این کلانشهر و تیراژ تولید اثر منفی بیشتری گذاشته است.
آمار جدید با شاخص «کف عرضه مورد نیاز برای تعادل بازار مسکن» آنالیز شد. رکود ساختوساز در کشور با استناد به خانهسازیهای بهار 1403، برای سال یازدهم تمدید شد.
گزارش از جزئیات اولین تصویر رسمی از مسکنسازی در سالجاری که متعلق به بهار 403 است، نشان میدهد: در کل کشور ساخت 130هزار واحد مسکونی طی بهار امسال آغاز شد و این رقم برای تهران 12هزار و 300 واحد بوده است.
نکته دیگری که باید بدان اشاره کرد: هر چند تیراژ ساخت مسکن هم در تهران و هم در کشور نسبت به بهار سال گذشته حدود 30درصد افزایش پیدا کرده، اما این تیراژ در مقایسه با «کف مورد نیاز عرضه برای تعادل بازار» همچنان پایین است.
در عین حال، «وزن تهران در بازار ساختمانی کشور» سقوط کرده و به پایینترین میزان از سال 90 و حتی از نیمه دهه 80 به بعد، رسیده است.
طی ماههای بهار امسال به طور متوسط 43هزار واحد مسکونی احداث شده است. دادههای به دست آمده حداقل تیراژ مورد نیاز ماهانه را 46هزار واحد مسکونی جدید اعلام کرده است.
به این ترتیب، ساختوساز از این منظر، در رکود قرار دارد، چرا که در صورت «فراهم بودن شرایط سرمایهگذاری ساختمانی در کشور»، سازندهها مثل سالهای دهه 80 و ابتدای دهه 90، ماهانه به طور متوسط نزدیک به 60هزار واحد مسکونی احداث میکردند.
متوسط سالانه ساختوساز در کشور از سال 93 تاکنون، رقمی معادل 390هزار واحد مسکونی بوده که در مقایسه با «تراز عرضه مورد نیاز برای تعادل بازار مسکن»، همواره کمتر بوده است.
امروز با استناد به تیراژ بهار 1403 مشخص میشود، رکود ساخت مسکن وارد سال یازدهم شده است. این رکود که به معنای «کسری عرضه جدید در برابر نیاز بازار» است، عاملی برای بالاماندن قیمت مسکن است.
البته میزان کمبود ساخت مسکن بر اساس «مقایسه تیراژ ساخت با کف مورد نیاز» به مراتب کمتر از رقم مورد ادعای برخی افراد است. طی این دوره 10 ساله به طور متوسط سالانه حدود 200هزار واحد کمتر از «سطح مورد نیاز برای تعادل بازار» در کشور احداث شده است.
بررسیها از علت رشد حدود 30 درصدی تیراژ ساخت مسکن در بهار امسال نسبت به بهار پارسال در کشور نشان میدهد، این رشد نه به معنای «بهبود اوضاع فعالان ساختمانی» که ناشی از «مسکنسازی دولتی» است.
آمار تیراژ ساخت مسکن دولتی که البته همان هم به مراتب کمتر از وعده دولت است، در آمار ساختمانی بهار امسال و سالهای گذشته درج شده است.